آیا تاکنون از بازار تاریخی اهر بازدید کرده اید؟ بازارها از جمله اماکنی در هر شهر هستند که نشان از پویایی و زنده بودن آن شهر دارند. برخی از بازارها که در دهه های اخیر ساخته شده اند و با نام پاساژ در ایران شهرت دارند، و برخی دیگر از قدمتی صد ساله برخودار هستند و به نوعی تبدیل به یکی از آثار تاریخی تبدیل شده اند.
بازارها مراکزی هستند که با گذشت زمان اهمیت خود را از دست نداده اند که هیچ، بلکه بر اهمیت آنها افزوده شده است. اگر در گذشته تنها به عنوان مرکزی برای داد و ستد مورد توجه بودند، در زمان حال مراکزی هستند که در پس آنها حجم زیادی از ارزش های گذشته نهفته است که شامل مسائل فرهنگی، اجتماعی، هنری و تاریخی می شود.
بسیاری از شهرهای ایران در دل و مرکز خود بازارهای قدیمی دارند که هنوز به کار خود ادامه می دهند و معماری آنها نشان دهنده فرهنگ و هنر ایرانی است. در این بخش از مجله مستر بلیط به سراغ بازار تاریخی اهر رفته ایم و اطلاعاتی درباره این مکان، که امروزه جزو آثاری تاریخی نیز به شمار می رود، گردآوری کرده ایم.

معرفی بازار تاریخی اهر
مجموعه بازار تاریخی اهر در شهر اهر از شهرستان های استان آذربایجان از توابع شهر تبریز واقع شده است. این مجموعه معماری متشکل از چند راسته با عملکردهای متنوع و حجره های وابسته است که بطرز هنرمندانه ای در کنار هم جمع آمده اند.
به سبب خصوصیات کالبدی و نمادین خود و واقعه ها و حادثه های جاری در آن، هویت بخش بوده و مؤجد خاطرات فردی و جمعی در اذهان افراد و جامعه شهری است. این بازار همانند بازار های دیگر شهرهای ایران در مرکز شهر واقع شده است و هسته مرکزی شهر را تشکیل می دهد.
معماری بازار اهر
بازار و راسته های روباز منشعب از آن، از عناصر شاخص در بخش قاجاری شهر هستند. دکان ها بعنوان ساده ترین واحدهای معماری وابسته به بازار، با قرارگیری ارگانیک در جوار یکدیگر، از دروازه های ورودی شهر؛ راسته های روباز را شکل داده اند که این راسته ها در مرکز شهر به همدیگر بافته شده و یک مرکز تجاری را پدید آورده اند.
بازار همچون بازارهای تاریخی دیگر در گذشته از دیگر بناهای اطراف خود کمی بلندتر بود و به صورت سر اهر پوشیده ساخته شده است. این امر موجب می شد که در فصول سرد سال از سرمای زیاد جلوگیری شود و در تابستان از تابش آفتاب به صورت مستقیم جلوگیری می کند.
همانطور که گفته شد این بازار از بخش ها و راسته های مختلفی تشکیل شده است که شامل سرا، راسته، تیمچه و چارسوق می شود. این بخش ها هر کدام در قسمتی واقع شده اند.
بازار مسگران (مسگرخانه)، بازار کلاهدوزان، راسته آهنگران، راسته های موجود در این بازار هستند. علاوه بر این در این بازار میدان میوه و تره بار و میدان نیز قرار دارند. راسته اصلی بازار، بازار کفاشان و بازار نصیر بیگ قسمتی از بازارهای قدیمی اهر است که به شکل و شیوه قدیمی خود پا بر جاست.
در گذشته، علاوه بر بخش های بالا دارای حمامی بوده است که به کلی از بین رفته و تنها جای آن باقی مانده است. تزئیناتی که در بازار به کار رفته است را می توان منحصر به فرد نامید که از گچبری های زیبائی تشکیل شده است. در ادامه چند راسته مشهور این اثر تاریخی را برای شما شرح می دهیم.

راسته جعفرقلی خان
از نخستین بخش هایی که به راسته اصلی الحاق شده است راسته جعفرقلی خان بود. با توجه به مسیر منتهی به مسجد جامع و وجو د کتیبه در محل ورودی این راسته ، اینطور برداشت می شود که راسته جعفرقلی خان بخاطر رفت و آمد و تردد مردم بعداز راسته اصلی شکل گرفته است. نوع پوشش های راسته جعفرقلی خان نسبت به راسته اصلی شکل و فرم کامل تری دارند.
راسته کفاشان
راسته کفاشان مابین راسته اصلی و راسته جعفر قلی خان و در امتداد بخشی از راسته اصلی بوجود آمده است. محل اتصال راسته کفاشان به راسته اصلی به احتمال زیاد قبل از الحاق بعنوان یکی از حجرات راسته اصلی عمل میکرده است اما بعد از شکل گیری راسته کفاشان همان حجره را تخریب کرده و محل تخریب شده بعنوان ورودی راسته جدید الاحداث عمل می کند.
به همین خاطر پوشش آجری این محل دچار تغییر و تحول شد و یکی از چشمه ها که قبلاً بر روی چهار ضلعی قرار داشته، تبدیل به پوشش بر روی زمینه مثلث شد و تاق محل اتصال دو راسته نسبت به سایر تاق ها بزرگتر و وسیع تر است. لکن اتصال راسته کفاشان به راسته جعفرقلی خان دارای معماری مشخص تری است.
راسته نصیربیگ
راسته نصیر بیگ با توجه به نو ع گنبد های باقیمانده و داغ چند گنبد فرو ریخته و تصویر هوایی سال ۱۳۳۵ به نظر می رسد که نسبت به راسته های دیگر تکمیل تر است. نوع تاقها، شکل و فرم معین و مشخص دارند که روی زمینه مربع و به شکل نیم دایره کامل است. بجز محل اتصال دو راسته نسبت به هم که وضعیت مغشوشی دارد. پوشش چوبی و بدون تاق که محتملاً از عناصر قبل از بازسازی دوره رشیدالملک است.

راه های دسترسی به بازار تاریخی اهر
برای رفتن به این بازار می توانید به از وسایل نقلیه عمومی موجود در شهر اهر کمک بگیرید که شامل اتوبوس و تاکسی های شهری می شود.
شرایط بازدید
برای دیدن این بازار هیچ شرط و زمان خاصی وجود ندارد و می توانید در هر ساعتی که تمایل داشتید به این مکان بروید.
نظرات کاربران
محسن
۲۰ آبان ۱۴۰۱ در ۰۱:۰۵نظری ندارم😪
⦕ꪑꪮꫝꪖꪑꪖᦔ⦖
۲۷ آبان ۱۴۰۲ در ۰۷:۱۶راسته ها فک کنم درست نیست چون تا حالا نرفتم
Mohmad
۲۷ آبان ۱۴۰۲ در ۰۷:۱۶راسته ها فک کنم درست نیست چون تا حالا نرفتم راسته مس گران کجاست