راهنمای سفر به بیرجند

بیرجند مرکز استان خراسان جنوبی است و شاید در نگاه اول کویری به نظر برسد اما شگفتی‌های زیادی دارد. باید بدانید نزدیک‌ترین شهرهای مهم به بیرجند، شهر «قاین» معروف به پایتخت زعفران در شمال و «سربیشه» در جنوب آن هستند. در سفر به این شهر، بازدید از «باغ و عمارت اکبریه»، «قلعه بیرجند» و تفرجگاه «بند دره» را نباید از دست بدهید. در بخش غذا هم امتحان کردن «قروت» (کشک بنفش) و «کشک بادمجان بیرجندی» طعم خاصی دارد.

راحت‌ترین و سریع‌ترین راه رسیدن به بیرجند، استفاده از هواپیما است، چون فاصله زمینی بیرجند تا شهرهای مرکزی زیاد است. بهترین زمان برای این سفر، فصل «بهار» مخصوصاً فروردین و اردیبهشت و فصل «پاییز» زمان برداشت زعفران و زرشک است که هوا وضعیت بسیار خوبی دارد. در این مقاله از مِستربلیط تمام جزئیات این سفر را کامل توضیح می‌دهیم. همراه ما بمانید.

معرفی شهر بیرجند 

بیرجند شهری با قدمت تاریخی بالا، فرهنگی غنی و مردمی بسیار آرام و مهمان‌نواز است. هنگام ورود به شهر، تمیزی خیابان‌ها و نظم شهری توجه شما را جلب می‌کند. بیرجند شهری دانشگاهی و فرهنگی است و برخلاف بسیاری از شهرهای کویری که گرمای شدید دارند، به دلیل قرارگیری در ارتفاعات و میان کوه‌ها، آب‌وهوای معتدل‌تری دارد.

خبری از ترافیک‌های سنگین و آلودگی صوتی کلان‌شهرها نیست و کسانی که آرامش، آسمان پرستاره کویر و بازدید از بناهای تاریخی را دوست دارند، از این سفر لذت می‌برند.

موقعیت جغرافیایی بیرجند 

بیرجند در شرق ایران واقع شده و در دشتی وسیع میان کوه‌های رشته‌کوه «باقران» قرار دارد. این موقعیت خاص جغرافیایی باعث شده بیرجند باوجود نزدیکی به کویر لوت، تبدیل به یک منطقه کوهستانی شود. رشته‌کوه باقران مثل یک دیوار جلوی طوفان‌های شن کویر را می‌گیرد و باعث می‌شود هوای شهر نسبت به شهرهای اطرافش (مثل طبس) خنک‌تر باشد.

همچنین وجود این کوه‌ها باعث شکل‌گیری قنات‌های پرآب و باغ‌های سرسبز در میان خشکی‌ها شده است. اختلاف دمای شب و روز در این منطقه زیاد است؛ یعنی حتی اگر روز گرم باشد، شب‌ها هوا کاملاً خنک می‌شود.

جاهای دیدنی بیرجند 

جاذبه‌های دیدنی بیرجند شامل بناهای تاریخی، مذهبی و طبیعت هستند. در جدول زیر محبوب‌ترین‌ها را لیست کرده‌ایم:

باغ و عمارت اکبریه

این باغ که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده، با درختان کاج بلند و عمارت آینه‌کاری شده‌اش به‌عنوان نگین جاهای دیدنی بیرجند محسوب می‌شود. شما می‌توانید از انتهای خیابان معلم و با تاکسی به‌راحتی به درب ورودی آن برسید. ورود به باغ اکبریه بیرجند نیازمند تهیه بلیط خواهد بود. محوطه باغ برای دویدن و بازی کودکان امنیت کافی دارد، اما برپایی چادر یا بساط پیک‌نیک در داخل مجموعه ممنوعیت است.

قلعه تاریخی بیرجند

این دژ تاریخی بر بالای تپه‌ای مرتفع جا قرار دارد و نمایی کامل از شهر را زیر پای بازدیدکنندگان می‌گذارد. ورودی قلعه را در خیابان جمهوری و نرسیده به میدان امام پیدا می‌کنید که البته پارکینگ اختصاصی ندارد. برای دیدن داخل دژ باید بلیط بخرید. وجود پله‌های متعدد شاید برای برخی از سالمندان سخت باشد و خسته‌شان کند.

مدرسه شوکتیه

این بنا به‌عنوان سومین مدرسه مدرن ایران، معماری کویری و ایوان‌های بلندی را به نمایش می‌گذارد که تماشای آن برای دوستداران تاریخ لذت‌بخش خواهد بود. دسترسی به این مکان در بافت قدیم و خیابان منتظری، به دلیل کوچه‌های باریک کمی دقت می‌طلبد. بازدیدکنندگان باید بلیط ورودی تهیه کنند.

ارگ کلاه‌ فرنگی

این ساختمان سفید با فرم زیگوراتی و پله‌پله، در خیابان مطهری و داخل محوطه استانداری قرار دارد. به دلیل موقعیت اداری، گردشگران معمولاً فقط اجازه تماشای نمای بیرونی را دارند و ورود به داخل ساختمان امکانپذیر نیست. با این حال شکل عجیب بنا قطعا برای شما قابل توجه خواهد بود.

باغ و عمارت رحیم‌ آباد

این باغ قاجاری با استخر بزرگ و عمارتی دیدنی در خیابان پاسداران واقع شده و دسترسی به آن آسان است. علاقه‌مندان برای ورود به مجموعه ملزم به خرید بلیط هستند. فضای باز باغ فرصت خوبی برای قدم زدن، نشستن و تماشای زیبایی بنا ایجاد می‌کند.

بند دره

بند دره محبوب‌ترین تفرجگاه کوهستانی مردم بیرجند به شمار می‌رود که آخر هفته‌ها جمعیت زیادی را به خود می‌بیند. مسیر آسفالت آن از انتهای بلوار مدرس آغاز می‌شود. افراد پیاده هزینه‌ای نمی‌پردازند اما خودروها، ورودی جزئی دارند. بند دره برای خاک‌بازی و تخلیه انرژی کودکان گزینه‌ای عالی به حساب می‌آید و خانواده‌ها با خیال راحت می‌توانند چادر بزنند و بساط کباب را راه بیندازند.

بند امیرشاه

این سد کمی خلوت‌تر از بند دره به نظر می‌رسد و از طریق یک جاده فرعی آسفالت در همان حوالی در دسترس قرار می‌گیرد. استفاده از طبیعت آن هیچ هزینه‌ای برایتان نخواهد داشت. کودکان می‌توانند بازی کنند اما باید مراقب نزدیکی آن‌ها به آب باشید. وجود سکوهای نشیمن و فضای باز، امکان چادر زدن و استراحت را برای مسافران فراهم می‌آورد.

امامزاده زید بن موسی (مزار فرنگ)

این زیارتگاه در روستای آفریز و ۶۰ کیلومتر خارج شهر قرار گرفته و نقاشی‌های دیواری و گنبد رنگی‌اش نشان می‌دهد که با بناهای دیگر تفاوت‌های زیادی دارد. بازدید از آن رایگان است و کودکان می‌توانند در فضای باز اطراف بازی کنند. همچنین مسافران می‌توانند در محوطه بیرونی چادر خود را برپا کنند و شب را بگذرانند.

بازار و مراکز خرید بیرجند 

برای خرید در بیرجند گزینه‌های متفاوتی پیش‌رو دارید. در جدول زیر مراکز اصلی را معرفی کرده‌ایم.

اگر می‌خواهید حس و حال واقعی شهر را ببینید و با قیمت مناسب خرید کنید، مستقیم به بازار بیرجند معروف به «بازار سرپوش» بروید. در راسته‌های این بازار پارچه‌های باکیفیت، حوله‌های سنتی بیرجندی «توبافی» و ادویه‌های تازه انتظارتان را می‌کشند. کسانی که قصد خرید لباس‌های امروزی و پاساژگردی دارند، در خیابان مدرس گزینه‌های بیشتری پیدا می‌کنند.

چانه زدن در بازار قدیم کاملاً عادی به حساب می‌آید، البته فروشنده‌های این شهر آدم‌های منصفی هستند. سؤال کردن از مردم بومی برای پیدا کردن عطاری‌های قدیمی و خرید گیاهان دارویی اصل هم، کمک زیادی به شما می‌کند.

غذا و رستوران‌های معروف بیرجند 

غذاهای بیرجند بسیار سالم و مقوی هستند و محوریت اصلی آن‌ها «کشک» و محصولات محلی است. غذاهای معروف بیرجند را در جدول زیر برایتان لیست کرده‌ایم:

رستوران‌های معروف بیرجند که هم بین بیرجندی‌ها و هم مسافران محبوب هستند را در جدول زیر قرار داده‌ایم:

صرف یک وعده نهار در رستوران شمس‌ العماره هم‌زمان فرصت دیدن معماری زیبا و چشیدن طعم «قروت» با کیفیت بالا را به مسافران می‌دهد. البته طعم قروت خاص است و شاید با ذائقه همه جور در نیاید، اما کباب‌های بیرجند به دلیل کیفیت بالای گوشت منطقه، جایگزین مطمئنی به حساب می‌آیند. از طرفی رستوران سنتی خانه پدری هم با سابقه طولانی خود، گزینه‌ای مناسب برای کسانی خواهد بود که می‌خواهند طعم غذاهای اصیل ایرانی و محلی را در مکانی خوش‌نام و معتبر امتحان کنند.

هتل های بیرجند

برای اقامت در بیرجند اصلاً نگران نباشید در این شهر هتل‌های خوبی وجود دارد که می‌توانید برای اقامت‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت روی آن‌ها حساب باز کنید:

مسافرانی که با خودروی شخصی سفر می‌کنند و سکوت برایشان اهمیت دارد، هتل چهار ستاره کوهستان را به دلیل موقعیت مکانی دنج ترجیح می‌دهند. در مقابل، افرادیکه وسیله نقلیه ندارند و دسترسی سریع به بازار و مراکز خرید مد نظرشان است، هتل سپهر یا هتل مقدم در خیابان جمهوری را گزینه‌های کاربردی‌تری می‌دانند. هتل جهانگردی هم با داشتن محوطه سبز اختصاصی، شرایط متفاوتی دارد.

برای مشاهده لیست کامل هم می توانید به صفحه هتل های بیرجند مراجعه کنید.

سوغاتی‌های بیرجند 

بیرجند مرکز سوغاتی‌های کشاورزی است و جنس اصل در این شهر یافت می‌شود.

برای خرید زعفران و زرشک، خرید از مغازه‌های معتبر در بازار قدیم یا خیابان‌های اصلی کم‌ریسک‌تر است. زرشک پفکی ظاهر زیباتر و قیمت بالاتری دارد و برای روی برنج مهمانی عالی است. زرشک دانه اناری تیره‌تر است و برای داخل غذا یا آبگیری استفاده می‌شود. عناب‌های درشت و صاف گران‌ترند ولی طعم عناب‌های ریز هم عالی است.

بهترین راه برای سفر به بیرجند

با توجه به قرارگیری بیرجند در شرق کشور و فاصله زیاد آن تا شهرهای مرکزی، انتخاب وسیله نقلیه در میزان خستگی سفر نقش مهمی دارد. در ادامه گزینه‌های مختلف رسیدن به این شهر را بررسی می‌کنیم.

سفر با ماشین شخصی

سفر با خودروی شخصی از تهران تا بیرجند حدود ۱۲۰۰ کیلومتر است و ۱۳ تا ۱۴ ساعت طول می‌کشد. مسیر اصلی از شهرهای سمنان و طبس می‌گذرد که کوتاه‌ترین راه به شمار می‌رود. به دلیل کویری بودن جاده و فاصله زیاد پمپ‌بنزین‌ها، پر کردن باک در هر شهر و همراه داشتن آب و غذا ضروری است.

بخش‌هایی از جاده طبس به بیرجند دوطرفه است و تردد کامیون‌ها در آن زیاد انجام می‌شود، پس استراحت کافی قبل از رانندگی اهمیت دارد. مسیر جایگزین از سمت شاهرود و گناباد امنیت بیشتری دارد اما حدود ۲ ساعت زمان سفر را افزایش می‌دهد.

سفر با اتوبوس

سفر با اتوبوس از ترمینال جنوب تهران حدود ۱۴ تا ۱۵ ساعت زمان می‌برد و برای کاهش هزینه‌ها منطقی به نظر می‌رسد. حرکت معمولا عصرها انجام می‌شود؛ بنابراین انتخاب اتوبوس‌های VIP تخت‌شو برای استراحت در طول شب اهمیت دارد. ترمینال در شمال شهر واقع شده و مسافران با تاکسی به راحتی به مرکز شهر می‌روند. برای مشاهده انواع اتوبوس ها به مقصد بیرجند می توانید صفحه اختصاصی بلیط اتوبوس بیرجند در مستربلیط را ملاحظه کنید.

سفر با قطار

شهر بیرجند ایستگاه راه‌ آهن ندارد، بنابراین مسافران باید بلیط قطار طبس را تهیه کنند و سپس مسیر ۳ تا ۴ ساعتی تا بیرجند را با تاکسی یا اتوبوس طی نمایند. این جابه‌جایی برای خانواده‌های دارای کودک خردسال یا بار سنگین دشوار است و توصیه نمی‌شود. این روش برای کسانی مناسب‌تر است که استراحت در قطار را ترجیح می‌دهند.

سفر با هواپیما

سفر هوایی سریع‌ترین راه رسیدن به بیرجند است و از تهران حدود ۱ ساعت و ۲۰ دقیقه زمان می‌برد. فرودگاه شهید کاوه به شهر بسیار نزدیک است و مسافران با هزینه کمی به مرکز شهر می‌رسند. به دلیل محدودیت تعداد پروازها، رزرو بلیط هواپیما بیرجند از چند روز قبل ضرورت دارد. این روش باوجود هزینه بالاتر، خستگی مسیر را کاملاً حذف می‌کند.

فاصله بیرجند از شهرهای پرتردد 

در این جدول فاصله دقیق و زمان حدودی رانندگی (بدون توقف طولانی) از شهرهای مهم تا بیرجند را آورده‌ایم.

شهرهای نزدیک به بیرجند

بیرجند در مرکز استان قرار دارد و می‌توان با سفرهای یک‌روزه از جاذبه‌های شهرهای اطراف دیدن کرد. شهر «قاین» در فاصله ۱۰۰ کیلومتری شمال بیرجند و حدود ۱ ساعت و ربع رانندگی، قرار دارد. قاین به عنوان پایتخت زعفران جهان شناخته می‌شود و مسجد جامع آن با ایوان‌های بلند بسیار دیدنی است.

شهر «خوسف» بسیار به بیرجند نزدیک است و در فاصله ۳۵ کیلومتری غرب و کمتر از نیم ساعت قرار دارد. خوسف بافت تاریخی و خانه‌های گلی بسیار سالمی دارد و آرامگاه شاعر بزرگ «ابن حسام خوسفی» در خوسف است.

روستای شگفت‌انگیز «ماخونیک» نیز در ۱۴۰ کیلومتری شرق بیرجند و حدود ۲ ساعت رانندگی، در نزدیکی مرز واقع شده است. این روستا به دلیل معماری خانه‌های بسیار کوچک و درهای کوتاه به شهر لی‌لی‌پوت‌ها معروف شده و دیدن سبک زندگی مردم آن بسیار جالب است.

زمان (فصل) سفر به بیرجند

بیرجند شهری کویری – کوهستانی است و تغییرات دما در آن محسوس است؛ بنابراین بررسی دقیق فصل‌ها کمک می‌کند تا بهترین تصمیم را بگیرید.

سفر به بیرجند در بهار

فصل بهار، به‌ویژه فروردین و اردیبهشت، به دلیل هوای ملایم و سرسبزی دشت‌ها بهترین زمان سفر به بیرجند است. در این ماه‌ها سرمای زمستان تمام شده و هنوز گرمای تابستان آغاز نشده است، بنابراین بازدید از باغ‌های تاریخی و کوه‌پیمایی در «بند دره» بسیار لذت‌بخش خواهد بود.

سفر به بیرجند در تابستان

تابستان‌های بیرجند روزهای گرم و خشکی دارد اما شب‌ها هوا کاملاً خنک می‌شود. بهتر است بازدیدها را به صبح زود و عصرها موکول کنید و در ساعات ظهر که آفتاب شدت دارد، به استراحت بپردازید. همچنین تابستان فصل رسیدن میوه‌هایی مثل توت و انگور است.

سفر به بیرجند در پاییز

فصل پاییز، به‌ویژه مهر و آبان، به دلیل هوای خنک و برداشت محصولات خاص منطقه زمان فوق‌العاده‌ای برای سفر است. در این فصل مزارع بیرجند و قاین با رنگ قرمز زرشک و بنفش زعفران پوشیده می‌شوند که مناظر بی‌نظیری برای عکاسی خلق می‌کنند. تماشای دشت‌های رنگارنگ تنها در پاییز امکان‌پذیر است.

سفر به بیرجند در زمستان

زمستان‌های بیرجند بسیار سرد و خشک است و شب‌ها معمولاً یخبندان می‌شود؛ بنابراین سفر با کودکان یا برای افراد حساس به سرما توصیه نمی‌شود. با این حال، زمستان زمان مناسبی برای کویرنوردی حرفه‌ای در «کویر لوت» و تماشای دشت‌های «گل نرگس» در خوسف است که البته به لباس گرم و تجهیزات کافی نیاز دارد.

حمل و نقل بیرجند

تردد در بیرجند به دلیل بافت فشرده و کوتاهی مسافت‌ها، بسیار آسان است و زمان زیادی از مسافران نمی‌گیرد. خیابان‌ها سرراست هستند و احتمال گم شدن در آن‌ها بسیار کم است. در این شهر وسایل نقلیه متنوعی برای دسترسی به نقاط مختلف وجود دارد که در ادامه بررسی می‌شوند.

تاکسی‌های اینترنتی

راحت‌ترین و بی‌دردسرترین راه برای گشت‌وگذار در بیرجند، استفاده از تاکسی‌های اینترنتی (مانند اسنپ) است. این سرویس‌ها در تمام محله‌ها و خیابان‌های شهر فعال هستند و در هر ساعتی از شبانه‌روز سرویس‌دهی دارند.

چون بیرجند شهر وسیعی نیست و مسافت‌ها کوتاه هستند، کرایه این تاکسی‌ها بسیار ارزان و به‌صرفه تمام می‌شود. ما به مسافرانی که خیابان‌ها را نمی‌شناسند، استفاده از این روش را پیشنهاد می‌دهیم چون هم سریع است و هم دغدغه پیدا کردن آدرس یا چانه زدن بر سر کرایه را از بین می‌برد.

تاکسی‌های گردشی و خطی

اگر در خیابان‌های اصلی شهر هستید، تاکسی‌های زرد رنگ گردشی و خطی گزینه‌ای در دسترس هستند. این تاکسی‌ها بیشتر در شریان‌های اصلی شهر مثل «خیابان جمهوری»، «خیابان مدرس» و «خیابان معلم» تردد می‌کنند.

ایستگاه‌های اصلی و مرکزی تاکسی‌ها در «میدان ابوذر» و «میدان شهدا» قرار دارند. مسافران می‌توانند با رفتن به این دو میدان، تقریباً به هر نقطه‌ای از شهر که بخواهند تاکسی پیدا کنند. راننده‌های تاکسی در بیرجند معمولاً افراد خوش‌برخوردی هستند و اگر آدرس بخواهید، با حوصله راهنمایی می‌کنند.

سیستم اتوبوسرانی

شبکه اتوبوسرانی بیرجند تمام خیابان‌های اصلی و بلوارهای مهم را پوشش می‌دهد. این روش برای کسانی که می‌خواهند هزینه‌های سفر را به حداقل برسانند، انتخاب خوبی است، هرچند سرعت جابه‌جایی با اتوبوس نسبت به تاکسی کمتر است.

برای رفتن به جاهای دیدنی اصلی، مسیرهای مشخصی وجود دارد؛ مثلاً برای بازدید از «باغ اکبریه» که در انتهای خیابان معلم قرار دارد یا برای رفتن به «بازار قدیم» در خیابان جمهوری، اتوبوس‌ها مسافران را دقیقاً در نزدیکی مقصد پیاده می‌کنند.

برنامه پیشنهادی سفر به بیرجند 

این برنامه طوری تنظیم شده که خستگی نداشته باشد و همه تجربیات را پوشش دهد.

سخن پایانی

بازدید از شهر بیرجند و جاذبه‌های آن می‌تواند خاطره خوبی برای مسافران بسازد. در این مقاله سعی کردیم تا تمام گزینه‌های موجود برای حمل‌ونقل، رستوران‌ها و تفریح بدون هیچ ابهامی بررسی شود. توصیه نهایی ما این است که با توجه به محدود بودن تعداد پروازها و قطار (در طبس)، بلیط‌های رفت و برگشت را حتماً از قبل رزرو کنید تا در روزهای پایانی سفر دچار مشکل نشوید. امیدواریم این اطلاعات مسیر را برایتان هموار کرده باشد و سفر خوبی پیش رو داشته باشید.

سوالات متداول

آیا قروت (کشک بنفش) خوشمزه است؟

این غذا طعمی خاص و نمکی دارد. برای دوستداران کشک عالی است، اما باز هم به سلیقه شما برمی‌گردد. حتماً یک بار امتحان کنید.

بهترین نوع زرشک کدام است؟

زرشک «پفکی» بهترین، خوش‌رنگ‌ترین و گران‌ترین نوع است. زرشک «دانه اناری» کیفیت معمولی‌تری دارد.

آیا بیرجند فرودگاه دارد؟

بله فرودگاه بیرجند پروازهای منظمی به تهران و مشهد دارد و دسترسی به آن آسان است.

برای خرید لباس برند کجا برویم؟

مجتمع تجاری الماس و خیابان مدرس بهترین مکان برای خریدهای مدرن و پوشاک هستند.