شهرستان سلسله در شمال لرستان و در مرز استان همدان جای گرفته است. اشاره های مختلفی که در منابع تاریخی به الشتر، مرکز شهرستان، شده است، نشان از اهمیت این منطقه در دوران پیش از اسلام و دوران اسلامی دارد. شهرستان سلسله شامل چهار دهستان دوآب، قلعه مظفری، هنام و یوسف وند در بخش مرکزی و دو دهستان فیروزآباد و قلایی در بخش فیروزآباد است و بخش مرکزی آن، شهر الشتر نام دارد. شهرستان سلسله از شمال به کوه گری، از مشرق به بخش چقلوندی، از مغرب به دلفان و از جنوب به سفیدکوه و بخش چغلوندی محدود می شود. به نظر می رسد منطقۀ الشتر تا ظهور اسلام در ایران بخشی از امپراتوری های هخامنشی، اشکانی و ساسانی بوده است. در منابع اسلامی در مورد الشتر مطالب زیادی نوشته شده است. اولین کتاب حدود العالم من المشرق الی المغرب است که آن را «لیشتر» ثبت کرده و لیشتر را منطقه ای بندق خیز توصیف کرده است. یاقوت حموی در معجم البلدان و اصطخری در «مسالک و ممالک» الشتر را به صورت «لاشتر» نوشته اند. با توجه به مطالبی که گفته شد، مشخص می شود که این شهرستان در بیشتر دوران های تاریخی از ساکنان دائمی برخوردار بوده، که همین موضوع باعث وجود آثار تاریخی زیادی در آن شده است که یکی از آنها قلعه مظفری نام دارد.
معرفی قلعه مظفری
در این بخش از مجله مستر بلیط در مورد قلعه مظفری اطلاعاتی را در اختیار شما قرار می دهیم تا با این اثر تاریخی بیشتر آشنا شوید. دوره قاجار از جمله دوران هایی در تاریخ ایران شناخته می شود که قلعه های متعدد و مختلفی در آن ساخته شد. اکثر این قلعه ها بنابر موارد نظامی احداث می شدند، البته برخی دیگر محل زندگی و حکومت حکام محلی به شمار می رفتند. یکی از این قلاع که در شهرستان سلسله قرار دارد قلعه مظفری نامیده می شود. این قلعه بوسیله خاندانی محلی به عنوان مقر سکونت ساخته شد و در دوره پهلوی اول و دوم مورد مرمت و دستکاری هایی قرار گرفت. از آن جایی که این قلعه در گذشته مقر حکومت بزرگان شهر الشتر بود و تصمیمات مهم حکومتی شهرستان در این مکان گرفته می شد و نام شهرستان سلسله به «قلا» نیز معروف بود و هنوز کسانی وجود دارند که شهرستان سلسله را به همین نام می شناسند. این بنای تاریخی به شماره ۴۱۴۶ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
تاریخچه قلعه
قلعه تاریخی مظفری به دست مهرعلی خان حسنوند ملقب به امیرالعشایر در دوره قاجار بنا نهاده شد و سال ها مقر حکومت او به شمار می رفت؛ مهرعلی خان یکی از مخالفان حکومت رضا خانی و امیران منتسب به او بود، که قیام او به همراه اعظم السلطنه کاکاوند (خان لره) و طوایف متحد دلفان بر علیه نظر علی خان امیر اشرف از مهم ترین حوادث زندگی وی محسوب می شوند. با توجه به مخالفت هایی که مهرعلی خان با گماشتگان رضاخان در لرستان داشت روز بیستم اسفند او را دستگیر کردند و در روز ۲۷ اسفند ماه به همراه شیخ علی خان بیرانوند، حسین خان بیرانوند، غلام علی بیرانوند، خدابخش از طایفه سبزعلی، محمد میرزا از کدخدایان معروف و تقریبا ۱۲ نفر دیگر به دار آویخته شدند. این قلعه تاریخی به خاطر داستان ها و حوادثی که به خود دیده است یکی از با اهمیت ترین آثار تاریخی منطقه به شمار می آید. گفته می شود که این قلعه خاطرات تاریخی بسیاری از رشادت های قوم لک را در خود نهفته دارد و گشت و گذاری کوچک در این قلعه آدمی را به یاد حوادث مهم شهرستان در گذشته های دور می اندازد.
معماری قلعه مظفری
این بنا با پلانی چهارضلعی شکل، دارای مساحتی کلی حدود ۷۵۰ متر مربع و به صورت دو طبقه احداث شده است، که مساحت هر طبقه ۲۷۰ مترمربع و دارای زیربنایی به ابعاد ۹ در ۳۰ متر هستند و حیاط آن به ابعاد ۲۰ در ۲۵ متر است. در گذشته قلعه به دو بخش تقسیم می شده، که بخشی به عنوان دارالحکومه و بخشی دیگر برای روضه خوانی و برگزاری مناسبت های مذهبی مورد استفاده بوده است. معماری آن به شیوه طاق ضربی انجام شده، که در آن سقف، پوششی برای جلوگیری از نفوذ عوامل طبیعی به داخل ساختمان است. از جمله عوامل طبیعی می توان به تابش مستقیم آفتاب، وزش باد و ریزش باران و برف اشاره نمود. جهت کشیدگی این بنا به سمت جنوب و در گذشته دارای چهار برج دیده بانی در چهار طرفش بوده است که امروزه تنها یکی از آنها وجود دارد. در ساخت ساختمان آن از مصالحی مانند آجر، چوب و خشت خام استفاده کرده اند. طبقه اول قلعه به شیوه معماری سنتی و طبقه دوم با تیر چوبی ساخته شده که در قسمت شمال غربی دارای مقداری تزئینات گچی است. تنها برج باقی مانده این بنا از ویژگی های اصلی بنا به شمار می رود که در ساخت آن سنگ و آجر استفاده شده است.
راه های دسترسی به قلعه
همانطور که با مطالعه بخش های قبل متوجه شدید، قلعه مظفری در شهر الشتر و در خیابان ۲۴ متری امتداد خیابان امام خمینی آن قرار دارد. برای رفتن به شهرستان الشتر می توانید از اتوبوس استفاده کنید و زمانی که تصمیم به خرید بلیط اتوبوس گرفتید مستر بلیط در این راه به شما کمک می کند.
بازدید از قلعه مظفری
امروزه قلعه مظفری تبدیل به موزه مردم شناسی الشتر شده است و برای بازدید از آن باید هزینه ای اندک را پرداخت کنید. زمانی که برای بازدید از تمام قسمت های قلعه و همینطور موزه نیاز دارید حدوداً یک تا دو ساعت است.
نظرات کاربران
اولین نفری باشید که نظر می دهید