در سالهای اخیر با افزایش هزینههای سفرهای خارجی و تغییرات خیلی زیاد نرخ ارز، دریافت ارز مسافرتی یکی از راهکارهای کاهش هزینهها خواهد بود. دولت برای حمایت از شهروندانی که قصد سفر به خارج از کشور دارند، ارز با نرخ دولتی یا نیمایی را که به آن ارز مسافرتی گفته میشود، عرضه میکند. این نوع ارز نرخ پایینتری نسبت به بازار آزاد دارد و بخشی از هزینههای سفر را کاهش میدهد. برای دریافت ارز دولتی یا مسافرتی باید پساز ثبتنام در سامانههای مجاز مثل «بله» به صرافیهای مجاز مراجعه کنید و با تحویل مدارک خود، ارز را تحویل بگیرید. ثبت اطلاعات در سامانه مربوطه، دریافت حواله از صرافی مجاز و تحویل مدارک موردنیاز مانند بلیط، ویزا و گذرنامه از مهمترین مراحل دریافت ارز مسافرتی هستند. در ادامه قصد داریم با راهنمای کامل دریافت ارز مسافرتی به شما کمک کنیم تا اگر قصد سفر دارید، اطلاعات کامل داشته باشید.
ارز مسافرتی چیست؟
پیشاز هر چیزی باید ابتدا بدانیم که به چه ارزی، مسافرتی گفته میشود. منظور از ارز برای مسافرت خارجی، همان کمکهزینهای است که به افرادی تعلق میگیرد که عازم سفر به خارج از کشور هستند. هر فرد میتواند در هر سال یک مرتبه این ارز را دریافت کند. این ارز بسیار ارزانتر از سایر ارزهای موجود در بازار است؛ بنابراین، بسیاری از گردشگران برای دریافت آن اقدام میکنند. هر جا هم که تقاضا بسیار باشد، باید انتظار صفهای طولانی را داشته باشید. صرافیها و بانکهای ارائهدهنده ارزهای مسافرتی در نزدیکی تعطیلات، بهویژه تعطیلات نوروز از همیشه شلوغتر میشوند. البته، برای رهایی از این صفهای شلوغ راهکارهایی وجود دارد که در ادامه درباره آن توضیح خواهیم داد.

مقدار ارز مسافرتی در سال ۱۴۰۵
میزان ارز تخصیصی به مسافران خارجی در سال ۱۴۰۵ همچنان بر اساس سیاستهای ارزی و تصمیمات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین میشود. بر اساس آخرین اطلاعرسانی رسمی، تغییر جدید و مشخصی نسبت به سال گذشته اعلام نشده و سقف ارز مسافرتی در همان چارچوب قبلی اعمال میشود. در وضعیت فعلی، میزان ارز مسافرتی برای هر مسافر بزرگسال به شرح زیر است:
- سفرهای هوایی: تا سقف ۵۰۰ دلار (یا معادل یورو)
- سفرهای زمینی، ریلی و دریایی: تا سقف ۳۰۰ دلار (یا معادل یورو)
علاوه بر این موارد، برای برخی سفرهای زیارتی مانند عتبات عالیات و حج، شرایط متفاوتی وجود دارد. در واقع زائران عتبات عالیات در عراق و کربلا میتوانند تا سقف ۲۰۰ هزار دینار عراق ارز دریافت کنند و برای سفر حج هم سهمیهای معادل ۵۰۰ یورو یا معادل آن به ریال عربستان در نظر گرفته میشود. این مبالغ بر اساس نرخ روز محاسبه شده و از طریق بانکها و صرافیهای مجاز در اختیار زائران قرار میگیرد.
در نظر داشته باشید که در طول یک سال فقط یکبار میتوانید ارز مسافرتی دریافت کنید؛ بنابراین اگر قصد دارید طی سال به کشورهای مختلف سفر کنید، هم کشورهایی که نیاز به ویزا دارند و هم کشورهایی که ورود به آنها بدون ویزا ممکن است، بهتر است پیشاز خرید بلیط هواپیما، زمان درخواست ارز را درست انتخاب کنید.
راهنمای دریافت ارز مسافرتی؛ بررسی روشهای ثبتنام در سال ۱۴۰۵
در سال ۱۴۰۵، ثبت درخواست ارز مسافرتی از چند مسیر مختلف امکانپذیر است و شما میتوانید بر اساس شرایط خود، مناسبترین روش را انتخاب کنند. در حال حاضر، سامانه مرکز مبادله ارز و طلای ایران، اپلیکیشن بله و سامانه بام بانک ملی از مهمترین روشهای غیرحضوری ثبت درخواست ارز مسافرتی هستند.
همچنین اگر امکان استفاده از این سامانهها را ندارند، میتوانید با مراجعه به شعب ارزی بانکهای عامل، درخواست خود را بهصورت حضوری ثبت کنند. پس از ثبت درخواست و تایید مدارک، ارز مسافرتی از طریق شعب یا باجههای ارزی تعیینشده توسط بانکهای عامل به متقاضی تحویل داده میشود.
نحوه دریافت ارز مسافرتی
پس از انتخاب یکی از روشهای ثبت درخواست، کافی است مراحل مربوط به همان سامانه را طی کنید. در ادامه، نحوه دریافت ارز مسافرتی از طریق سامانه مرکز مبادله ارز و طلای ایران، سامانه بام بانک ملی و اپلیکیشن بله را بهصورت گامبهگام بررسی میکنیم.
دریافت ارز مسافرتی از طریق سامانه مرکز مبادله ارز و طلای ایران
اگر قصد دارید درخواست خود را از طریق سامانه مرکز مبادله ارز و طلای ایران ثبت کنید، ابتدا وارد سامانه شوید و مراحل زیر را انجام دهید.
مرحله اول: ابتدا در سامانه travel.ice.ir ثبتنام کنید. برای این کار باید شماره تلفن همراه، کد ملی و تاریخ تولد خود را وارد کنید. پس از دریافت و ثبت کد فعالسازی، وارد پنل کاربری شوید و از بخش ارز مسافرتی، گزینه «درخواست جدید» را انتخاب کنید.

مرحله دوم: در این مرحله، کد پستی محل سکونت خود را وارد و ثبت کنید. سپس توافقنامههای نمایشدادهشده را مطالعه و پس از تایید آنها، وارد مرحله بعد شوید.

مرحله سوم: اطلاعات هویتی شما نمایش داده میشود. مشخص کنید درخواست ارز برای خودتان ثبت میشود یا شخص دیگری. سپس شماره گذرنامه و اطلاعات سفر شامل جزئیات پرواز را تکمیل کنید تا درخواست شما ثبت و کد دریافت ارز صادر شود.

پس از ثبت موفق درخواست، کد رهگیری را نزد خود نگه دارید و در زمان مقرر برای دریافت ارز به باجه یا خودپرداز ارزی تعیینشده در فرودگاه مراجعه کنید.
دریافت ارز مسافرتی از طریق سامانه بام بانک ملی
یکی دیگر از روشهای ثبت درخواست، استفاده از سامانه بام بانک ملی است. پس از ورود به حساب کاربری، مراحل زیر را دنبال کنید.
مرحله اول: از منوی «خدمات سفر»، گزینه «ارز مسافرتی» را انتخاب کنید.

مرحله دوم: در صفحه بعد، گزینه «درخواست ارز مسافرتی» را انتخاب کنید تا وارد فرم ثبت درخواست شوید.
مرحله سوم: اطلاعات هویتی شما بهصورت خودکار نمایش داده میشود. کافی است شماره گذرنامه را وارد کنید. هنگامی که توافقنامه را مطالعه و تأیید کردید، باید در نهایت درخواست خود را ثبت کنید.

پس از ثبت درخواست، یک کد پیگیری دریافت میکنید. این کد را تا زمان سفر نزد خود نگه دارید و برای دریافت ارز در فرودگاه ارائه دهید.
دریافت ارز مسافرتی از طریق اپلیکیشن بله
اپلیکیشن بله یکی از سادهترین روشهای ثبت درخواست ارز مسافرتی است و امکان انجام بیشتر مراحل را بهصورت آنلاین فراهم میکند.
مرحله اول: وارد اپلیکیشن بله شوید و از منوی «خدمات»، گزینه «خدمات بانکی» و سپس «ارز مسافرتی» را انتخاب کنید.
مرحله دوم: توضیحات نمایشدادهشده را مطالعه و گزینه «متوجه شدم» را بزنید. سپس اطلاعات هویتی خود را تکمیل کنید. توجه داشته باشید شماره تلفن ثبتشده باید با شماره حساب کاربری شما در بله یکسان باشد.
مرحله سوم: پس از تایید تعهدنامه، اطلاعات پرواز شامل تاریخ سفر، فرودگاه و کشور مقصد را وارد کنید. سپس میزان ارز موردنیاز خود را مشخص و معادل ریالی آن را از طریق درگاه پرداخت، واریز کنید. پس از پرداخت موفق، شناسه فروش ۱۵ رقمی در اختیار شما قرار میگیرد که باید آن را تا روز سفر نگه دارید.



در روز پرواز، پس از عبور از گیت خروج و ثبت مهر خروج در گذرنامه، به دستگاههای خودپرداز ارزی بانک ملی در فرودگاه مراجعه کنید. سپس گزینه «ارز مسافرتی» را انتخاب، کد ملی و شناسه فروش را وارد کنید. هنگامی که اطلاعات تایید شد، میتوانید ارز مسافرتی خود را از دستگاه دریافت کنید.
دریافت ارز مسافرتی از باجههای فرودگاه
پس از ثبت درخواست ارز مسافرتی (از طریق سامانه مرکز مبادله ارز و طلای ایران، سامانه بام یا اپلیکیشن بله) و دریافت شناسه فروش، مرحله نهایی تحویل ارز در فرودگاه انجام میشود. برای این منظور، ابتدا باید پس از تحویل بار و دریافت کارت پرواز، از گیت کنترل گذرنامه عبور کنید و سپس به باجه یا دستگاه خودپرداز ارزی بانک ملی در فرودگاه (طبقه پایین) مراجعه کنید.
- مرحله اول: در باجه یا دستگاه خودپرداز ارزی، گزینه «ارز مسافرتی» را انتخاب کنید.
- مرحله دوم: کد ملی و شناسه فروش (کدی که هنگام ثبت درخواست ارز دریافت کردهاید) را وارد کنید.
- مرحله سوم: نوع سفر خود را انتخاب کنید. برای مثال سفر عادی خارجی، عتبات عالیات یا سایر گزینههای موجود.
- مرحله چهارم: در این مرحله، مشخصات هویتی، اطلاعات سفر و مبلغ ارز قابل دریافت روی صفحه نمایش داده میشود. پس از بررسی اطلاعات، در صورت صحیح بودن، گزینه «تایید» را انتخاب کنید تا ارز به شما تحویل داده شود.
شرایط و مدارک لازم برای خرید ارز مسافرتی
همانطور که اشاره شد، هر ایرانی که قصد سفر توریستی به خارج از کشور را دارد در هر سال میتواند یک بار کمکهزینه مسافرتی یا همان ارز با نرخ پایینتر را دریافت کند. افرادی که این ارز به آنها تعلق نمیگیرد، عبارتاند از:
- کسانی که سن آنها کمتر از ۱۸ سال است.
- مسافرانی که مقیم خارج از کشور هستند.
- افرادی که گذرنامه آنها خدماتی یا سیاسی است.
بر طبق قوانین و مقررات بانک مرکزی، دریافت این ارز بهصورت اسکناس برای کسانی که بهصورت هوایی به یکی از کشورهای زیر سفر میکنند، امکانپذیر است. سفر به این کشورها به ویزا نیازی ندارد.
- ترکیه
- ارمنستان
- آذربایجان
- بلاروس
- استونی
- لتونی
- لیتوانی
- گرجستان
- قزاقستان
- قرقیزستان
- مولداوی
- روسیه
- اوکراین
- ازبکستان
- ترکمنستان
- بحرین
- قطر
- کویت
- افغانستان
- پاکستان
- امارات متحده عربی
- عمان
- قبرس
مدارک موردنیاز برای دریافت ارز مسافرتی
اگر شرایط لازم برای گرفتن ارز مسافرتی را دارید؛ یعنی پیشتر مدارک لازم برای گرفتن پاسپورت را آماده کرده و گذرنامه و بلیط خود را دریافت کردهاید، باید مدارک لازم برای ارز مسافرتی را هم آماده کنید. برای اینکه بتوانید کمکهزینه سفر به خارج از کشور را بگیرید به مدارک زیر نیاز دارید.
- اصل گذرنامه معتبر بههمراه یک نسخه کپی آن
- اصل ویزای معتبر برای کشورهایی که سفر به آنها به ویزا نیاز دارد. بهعنوانمثال، اگر راهی سفر ترکیه هستید، نیازی به ویزا ندارید.
- کارت ملی و یک نسخه کپی از آن
- اصل بلیط هواپیما خارجی را که برای سفر گرفتهاید، همراه با مهر شرکت هواپیمایی موردنظر و یک نسخه کپی از این بلیط. اگر بلیط را بهصورت اینترنتی خریدهاید، باید رسید خرید بلیط را که شامل کد رهگیری، اطلاعات آژانس هواپیمایی صادرکننده، تاریخ و زمان خرید بلیط است را بههمراه کپی آن ارائه کنید.
- فرم تکمیلشده تقاضای ارز بهصورت حضوری یا اینترنتی
- مبلغ ریالی معادل با ارز درخواستی به نرخ روز، بهعلاوه هزینه کارمزد بانک یا صرافی موردنظر
- رسید واریز مبلغ عوارض خروج از کشور
- شماره موبایل در دسترس
- شماره حساب بانکی معتبر به نام فرد درخواستکننده ارز
حتماً پیشاز هرگونه اقدام، تمام این مدارک را آماده کنید. در مراجعه حضوری به بانکها و صرافیها که مجبورید در صفهای طویل بایستید با آماده داشتن این مدارک در زمان خود صرفهجویی خواهید کرد.

تفاوت قیمت ارز مسافرتی و آزاد
در اغلب مواقع، نرخ ارز مسافرتی بین ۲۰ تا ۳۰ درصد پایینتر از نرخ ارز در بازار آزاد تعیین میشود. این تفاوت قابلتوجه در نرخها باعث میشود مسافرانی که از سهمیه ارز مسافرتی استفاده میکنند در مقایسه با خرید ارز از بازار آزاد، هزینه کمتری بپردازند.
شرایط و نحوه دریافت ارز اربعین در سال ۱۴۰۵
بر اساس مقررات سال ۱۴۰۵، به هر زائر واجد شرایط تا سقف ۲۰۰ هزار دینار عراق با نرخ دولتی تعلق میگیرد. برای دریافت این سهمیه، متقاضی باید ابتدا در سامانه سماح ثبتنام و اطلاعات سفر خود را تکمیل کند. همچنین همراه داشتن گذرنامه معتبر یا گذرنامه زیارتی برای دریافت ارز الزامی است.
پس از تکمیل ثبتنام، امکان دریافت ارز از طریق بانکهای عامل یا سامانههای معرفیشده از سوی بانکها، از جمله اپلیکیشن بله، فراهم میشود. توجه داشته باشید که ارز اربعین تنها به افراد واجد شرایط و معمولا برای زائران بالای ۵ سال پرداخت میشود.
نکته مهم این است که دریافت ارز اربعین، سهمیه ارز مسافرتی سالانه را از بین نمیبرد، بنابراین اگر شرایط دریافت هر دو نوع ارز را داشته باشید، میتوانید علاوه بر سهمیه ۲۰۰ هزار دیناری اربعین، از سهمیه ارز مسافرتی خود هم مطابق ضوابط بانک مرکزی استفاده کنید.




نظرات کاربران
یوسفی
۲۳ خرداد ۱۴۰۲ در ۱۱:۰۰برای سفر اربعین که ویزا لازم نداره، بلیت هواپیما هم وجود نداره و عوارض خروج هم نداره، مدارک چی لازمه؟