راهنمای سفر به زنجان

زنجان در مسیر شمال غرب کشور و بین دو شهر قزوین و تبریز قرار دارد. وجود آزادراه تهران – تبریز باعث شده رفت‌وآمد به این شهر با هوای خنکش، خیلی راحت باشد. وقتی به زنجان رسیدید، حتما سراغ گنبد سلطانیه، بازار سنتی، رختشویخانه و موزه مردان نمکی بروید. برای غذا هم هیچ‌چیز جای جغوربغور محلی زنجان را نمی‌گیرد.

مسیر ریلی و جاده‌ای زنجان وضعیت خیلی خوبی دارد، برای همین استفاده از قطار یا ماشین شخصی منطقی‌ترین روش سفر است. اگر می‌خواهید به سرمای هوا نخورید، برنامه سفرتان را برای اواخر بهار یا تابستان تنظیم کنید که دما متعادل است. در این مقاله از مجله مِستربلیط، تمام اطلاعات لازم درباره سفر به زنجان، اقامت، سوغاتی و دیدنی‌ها را بررسی کرده‌ایم. همراه ما باشید.

معرفی شهر زنجان

زنجان مرکز استان زنجان است و در میان کوه‌ها قرار دارد. این شهر در مسیر جاده‌های اصلی شرق به غرب ایران است و مسافران زیادی از آن عبور می‌کنند. آب‌وهوای زنجان در تابستان خنک و در زمستان بسیار سرد و برفی می‌شود. گنبد سلطانیه مهم‌ترین اثر تاریخی این منطقه است و بازار سرپوشیده و طولانی شهر هم شهرت زیادی دارد. وجود بناهای باقی‌مانده از دوره ایلخانی و قاجار چهره‌ای تاریخی به این شهر داده است.

موقعیت جغرافیایی زنجان 

این شهر در شمال غربی ایران واقع شده و از سمت شمال به استان‌های اردبیل و گیلان، از شرق به استان قزوین، از جنوب به استان همدان و از غرب به استان‌های آذربایجان غربی و شرقی محدود می‌شود. قرارگیری زنجان در میان رشته‌کوه‌های البرز و زاگرس باعث شده تا بافت جغرافیایی آن کوهستانی با دشت‌های مرتفع باشد.

جاهای دیدنی زنجان 

در این جدول لیست جاهای دیدنی زنجان را برایتان قرار دادیم و سپس هر یک را جداگانه بررسی کردیم که به شرح زیر هستند:

گنبد سلطانیه

این بنا مهم‌ترین اثر تاریخی استان است که شهرت جهانی دارد. گنبد سلطانیه در داخل شهر زنجان نیست و باید حدود ۴۰ کیلومتر (نیم ساعت) به سمت تهران رانندگی کنید تا به شهر سلطانیه برسید. وقتی وارد محوطه می‌شوید یک ساختمان عظیم آجری با گنبدی فیروزه‌ای رت می‌بینید که سومین گنبد بزرگ جهان است. داخل بنا شامل طبقات مختلف، راه پله‌های باریک و تزیینات آجری و کاشی‌کاری بسیار ظریف است. بازدید از تمام بخش‌های داخلی و محوطه بیرونی حدود ۱ تا ۲ ساعت زمان می‌برد.

بازار زنجان

این بازار طولانی‌ترین بازار سرپوشیده ایران است و در بافت قدیمی شهر قرار دارد. برخلاف بسیاری از بازارهای مدرن، بازار زنجان هنوز بافت سنتی خود را حفظ کرده است. وقتی وارد می‌شوید دالان‌های تودرتو با سقف‌های آجری را می‌بینید.

هر راسته مخصوص صنف خاصی است؛ مثلاً راسته مسگرها که صدای چکش‌کاری می‌آید یا راسته فرش‌فروشان. سراها و کاروانسراهای قدیمی مثل سرای ملک در داخل این بازار هستند که حتماً باید ببینید. گشت‌وگذار در بازار حداقل ۲ تا ۳ ساعت وقت شما را می‌گیرد.

موزه رختشویخانه

این مکان در محله قدیمی شهر و نزدیک خیابان سعدی قرار دارد. در گذشته که لوله‌کشی آب نبود و زمستان‌های زنجان بسیار سرد بود، زنان شهر برای شستن لباس به اینجا می‌آمدند. وقتی وارد رختشویخانه می‌شوید حوضچه‌های سنگی بزرگ و مجراهای آب را می‌بینید. اکنون ماکت‌هایی از زنان با لباس‌های محلی در حال شستشو را در آنجا قرار داده‌اند تا فضا را درک کنید. بازدید از این موزه حدود ۴۵ دقیقه تا ۱ ساعت زمان لازم دارد.

عمارت ذوالفقاری (موزه مردان نمکی)

این موزه در یک خانه قدیمی و اعیانی به نام عمارت ذوالفقاری در خیابان طالقانی (نزدیک سبزه میدان) واقع شده است. اصلی‌ترین چیزی که در این عمارت می‌بینید، اجساد مومیایی شده طبیعی انسان‌هایی است که هزاران سال پیش در معدن نمک‌گیر افتاده‌اند. مو، لباس و حتی لوازم همراه این مردان نمکی کاملاً سالم مانده و بسیار حیرت‌انگیز است. دیدن تمام بخش‌های موزه حدود ۱ ساعت طول می‌کشد.

غار کتله‌ خور

این غار یکی از زیباترین غارهای آهکی جهان است اما فاصله آن تا زنجان زیاد است (حدود ۱۵۰ کیلومتر) و باید به سمت شهر گرماب بروید. برخلاف غار علیصدر، این غار بیشتر خشک است و پیاده‌روی دارد. داخل غار کتله خور قندیل‌های آهکی بسیار زیبا، تالارهای بزرگ و دالان‌های طبیعی وجود دارد. مسیر پیاده‌ روی داخل غار نورپردازی شده و امن است. برای رفت و برگشت و بازدید از این غار باید یک روز کامل یا حداقل نصف روز وقت بگذارید.

کوه‌های رنگی (آلاداغ لار)

اگر در اتوبان زنجان به سمت ماهنشان رانندگی کنید، تپه‌ها و کوه‌هایی را می‌بینید که خاک آن‌ها رنگ‌های قرمز، زرد، سفید و نارنجی دارد. این مکان ورودی یا بلیط ندارد و یک جاذبه طبیعی در کنار جاده است. معمولاً مسافران ماشین را کنار جاده پارک می‌کنند و برای عکاسی از این مناظر عجیب و رنگارنگ پیاده می‌شوند. بازدید از کوه‌های رنگی حدود ۳۰ دقیقه زمان می‌برد.

امامزاده سید ابراهیم

این امامزاده در مرکز شهر و خیابان امام خمینی قرار دارد. ساختمان آن جدید بازسازی شده و گنبد و گلدسته‌های زیبایی دارد. مردم زنجان اعتقاد زیادی به این مکان دارند و فضای داخلی آن بسیار آرامش‌بخش و معنوی است. بازدید و زیارت در امامزاده سید ابراهیم حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه زمان می‌برد.

مسجد جامع زنجان

این مسجد که به مسجد سید هم معروف است در بافت بازار قرار دارد. وقتی وارد حیاط بزرگ آن می‌شوید، ایوان‌های بلند و حوض وسط حیاط توجه شما را جلب می‌کند. کاشی‌کاری‌های این مسجد به سبک دوره قاجار است و رنگ‌های متنوع در آن زیاد دیده می‌شود. مسجد جامع زنجان محل مناسبی برای دیدن معماری مذهبی قدیمی است و حدود ۳۰ دقیقه وقت لازم دارد.

بازار و مراکز خرید زنجان 

مراکز خرید در زنجان شامل دو دسته سنتی و مدرن می‌شوند.

اگر قصد خرید سوغات اصل یا اجناسی با قیمت مناسب دارید، فقط بازار بزرگ زنجان را انتخاب کنید. در بازار از مغازه‌داران قدیمی خرید کنید و خجالت نکشید که درباره جنس و کیفیت سؤال بپرسید. برای خرید لباس و پاساژگردی، خیابان سعدی وسط و پاساژ نور محل تجمع جوانان و فروشگاه‌های جدید است. در خرید ظروف مس حتماً دقت کنید که مس زنجان ضخامت و چکش‌کاری مناسبی داشته باشد و صرفاً به ظاهر براق آن توجه نکنید.

غذاها و رستوران های معروف زنجان

غذاهای زنجان طعم خاصی دارند و باید بدانید کجا غذا بخورید. در جدول زیر غذاهای معروف زنجان را برایتان لیست کرده‌ایم:

در جدول زیر می‌توانید با رستوران‌های معروف زنجان بیشتر آشنا می‌شوید:

هتل های زنجان 

در شهر زنجان هتل ۵ ستاره لوکس وجود ندارد. هتل‌ها در حد ۳ و ۴ ستاره هستند و باید انتظار امکانات معقول اما نه فوق‌العاده را داشته باشید.

برای مشاهده لیست کامل هم می توانید به صفحه هتل های زنجان مراجعه کنید.

سوغاتی های زنجان 

خرید سوغات در زنجان شامل دو بخش صنایع دستی ماندگار و خوراکی‌های خوشمزه می‌شود. در این جدول لیست کامل آن‌ها آمده است.

برای خرید چاقو و مس به راسته اصلی آن‌ها در بازار یا سبزه میدان بروید. چاقوها جنس‌های مختلفی دارند، حتماً از فروشنده بپرسید کدام تیغه زنگ می‌زند و کدام نه. ملیله‌کاری چون نقره است و گران، آن را فقط از جای معتبر بخرید و فاکتور بگیرید.

«نان اردک» نوعی نان محلی سرخ‌شده و شیرین است که در بازار فروخته می‌شود. «شیرینی شستی» شیرینی خشک و ماندگاری است که وسط آن مربا دارد. «انگشت‌پیچ» هم نوعی حلوای سفت و کش‌دار است. برای خرید شیرینی تازه سراغ قنادی‌های قدیمی بازار یا خیابان سعدی بروید.

بهترین راه برای سفر به زنجان

رسیدن به زنجان کار سختی نیست اما مهم است که بدانید با کدام وسیله راحت‌تر هستید. در ادامه وضعیت جاده، قطار و اتوبوس را دقیق بررسی کردیم تا بر اساس پول و وقتتان تصمیم بگیرید.

سفر با ماشین شخصی

اگر ماشین دارید، چنین سفری  بهترین گزینه است. مسیر تهران تا زنجان تماماً آزادراه است و حدود ۳۳۰ کیلومتر مسافت دارد. رانندگی در این مسیر حدود ۳ و نیم ساعت طول می‌کشد. جاده کیفیت قابل قبولی دارد و امنیت آن بالاست. هزینه شما فقط پول بنزین و عوارض اتوبان خواهد بود. داشتن ماشین در شهر زنجان برای رفتن به جاهای دورتر مثل گنبد سلطانیه یا غار کتله‌خور خیلی به کارتان می‌آید.

سفر با اتوبوس

اتوبوس‌ها به مقصد زنجان از ترمینال غرب تهران و سایر شهرهای بزرگ حرکت می‌کنند. بلیط اتوبوس زنجان همیشه پیدا می‌شود و قیمت آن اقتصادی است. اتوبوس‌ها معمولاً VIP و راحت هستند. ترمینال زنجان در ابتدای شهر است و باید با تاکسی به هتل یا مرکز شهر بروید. این روش برای کسانی که بودجه محدود دارند عالی است.

سفر با قطار

زنجان ایستگاه راه‌آهن فعال دارد و قطارهای تهران – تبریز و تهران – میانه از آن عبور می‌کنند. سفر با قطار بسیار امن و راحت است و حدود ۴ ساعت طول می‌کشد. ایستگاه راه‌آهن داخل شهر و انتهای خیابان خیام است که دسترسی خوبی دارد. اگر از رانندگی خسته می‌شوید، قطار انتخاب خوبی است. برای مشاهده انواع قطارها به مقصد زنجان هم می توانید صفحه اختصاصی بلیط قطار زنجان در مستربلیط را ملاحظه کنید.

سفر با هواپیما

فرودگاه زنجان پروازهای دائمی و منظم مسافری از همه شهرها ندارد. بیشتر پروازها فصلی یا زیارتی هستند. روی هواپیما به‌عنوان وسیله اصلی سفر به زنجان حساب نکنید، مگر اینکه قبل از سفر چک کنید و پرواز دقیقی در تاریخ مدنظرتان وجود داشته باشد. هزینه این روش بسیار بیشتر از بقیه است. برای مشاهده انواع پروازها به مقصد زنجان هم می توانید صفحه اختصاصی بلیط هواپیما زنجان در مستربلیط را ملاحظه کنید.

فاصله از شهرهای پرتردد 

دانستن فاصله دقیق و مدت زمان رانندگی باعث می‌شود تا زمان حرکت و رسیدن به مقصد را درست تنظیم کنید تا کمتر خسته شوید. در جدول زیر فاصله چند شهر مهم تا زنجان آمده است تا حساب کار دستتان بیاید و بدانید حدوداً چند ساعت در جاده خواهید بود.

شهرهای نزدیک به زنجان

شهر قزوین نزدیک‌ترین مرکز استان در شرق زنجان است که ۱۷۸ کیلومتر فاصله دارد و در کمتر از ۲ ساعت می‌توان به آن رسید. تبریز در غرب زنجان قرار دارد و ۲۹۵ کیلومتر فاصله دارد. اگر از سمت جنوب بخواهید بیایید، همدان نزدیک‌ترین شهر است که از مسیر قیدار (خدابنده) حدود ۳ ساعت و نیم راه است. شهرهای کوچک‌تری مثل ابهر و خرمدره هم در فاصله حدود ۸۰ کیلومتری شرق زنجان قرار دارند.

زمان (فصل) سفر به زنجان

انتخاب زمان درست برای سفر به زنجان اهمیت زیادی دارد، چون آب‌وهوای این شهر کوهستانی است و تفاوت دمای فصل‌ها محسوس است. مسافر باید بداند در هر فصل چه لباس و تجهیزاتی لازم دارد تا سفر راحتی را تجربه کند.

سفر به زنجان در بهار

ماه اول بهار یعنی فروردین در شهر زنجان هنوز خنک است و هوا کمی سردی دارد. مسافرانی که برای تعطیلات نوروز می‌روند بهتر است لباس گرم و کاپشن همراه داشته باشند. اما از اواسط اردیبهشت تا آخر خرداد، طبیعت چهره‌ای سبز و دیدنی به خود می‌گیرد. دشت‌های اطراف و مسیرهای طبیعت‌گردی در این بازه زمانی بسیار زیبا هستند. در این فصل بارش‌های بهاری اتفاق می‌افتد و داشتن کفش پیاده‌روی مناسب و چتر پیشنهاد می‌شود.

سفر به زنجان در تابستان

فصل تابستان محبوب‌ترین زمان برای سفر به زنجان است. در زمانی که بسیاری از شهرها گرمای زیادی دارند، هوای این شهر معتدل است. ظهرها آفتاب مستقیم می‌تابد و داشتن عینک و کلاه لازم است، اما عصرها و شب‌ها هوا کاملاً خنک می‌شود و حتی نیازی به وسایل سرمایشی نیست. تعداد مسافران در این فصل زیاد است و حتما قبل از حرکت، محل اقامت خود را رزرو کنید چون هتل‌ها سریع پر می‌شوند.

سفر به زنجان در پاییز

هوای سرد در زنجان زودتر از تقویم شروع می‌شود. از همان اول مهر ماه دما پایین می‌آید و بادهای خنک شروع به وزیدن می‌کنند. طبیعت در مهر ماه رنگ‌های زرد و نارنجی زیبایی دارد که برای عکاسی عالی است. اما شب‌ها سرد می‌شود و چادر زدن در فضای باز امکانپذیر نیست. اگر در آبان یا آذر سفر می‌کنید، باید لباس‌های زمستانی کامل همراه داشته باشید چون بارندگی و سرما در این ماه‌ها بیشتر می‌شود.

سفر به زنجان در زمستان

زنجان در زمستان چهره‌ای کاملاً برفی و سفید دارد. این فصل برای علاقه‌مندان به ورزش‌های زمستانی و اسکی در پیست پاپایی جذابیت دارد. مسافرانی که در زمستان می‌آیند باید بدانند که دما پایین است و سطح خیابان‌ها ممکن است لغزنده باشد. بازدید از اماکن سرپوشیده مثل بازار و موزه‌ها در این فصل راحت‌تر است. همراه داشتن زنجیر چرخ برای خودرو در جاده‌های بیرون شهر الزامی است و رانندگی دقت بیشتری می‌خواهد.

حمل و نقل در زنجان

زنجان مترو ندارد و رفت‌وآمد با تاکسی و اتوبوس انجام می‌شود. ترافیک شهر سنگین نیست اما در مرکز شهر و اطراف بازار مشکل جدی جای پارک وجود دارد؛ پس بهتر است برای گشتن در مرکز شهر ماشین نبرید و از وسایل عمومی استفاده کنید.

تاکسی‌های خطی و گردشی

تاکسی‌های زرد و سبز بیشترین نقش را در جابه‌جایی مردم زنجان دارند. میدان انقلاب و سبزه میدان دو مرکز اصلی هستند که ایستگاه‌های تاکسی برای تمام نقاط شهر در آن‌ها وجود دارد. تاکسی‌های خطی در مسیرهای مشخص مثل «سعدی به انقلاب» یا «انقلاب به ترمینال» حرکت می‌کنند و کرایه آن‌ها ثابت و مصوب است. برای مسیرهای کوتاه‌تر، تاکسی‌های گردشی در خیابان‌ها حضور دارند. بهتر است همیشه پول نقد خرد همراه داشته باشید چون تمام تاکسی‌ها دستگاه کارت‌خوان ندارند.

تاکسی‌های اینترنتی

سرویس‌های درخواست خودرو آنلاین مثل اسنپ در زنجان بسیار فعال هستند. پیدا کردن ماشین در این برنامه‌ها معمولاً سریع انجام می‌شود و قیمت آن نسبت به شهرهای بزرگ‌تری مثل تهران پایین‌تر است. این روش برای مسافرانی که آدرس دقیق را نمی‌دانند یا می‌خواهند دربست و راحت به مقصد برسند، بهترین گزینه است. در روزهای بارانی یا برفی که تاکسی‌های خطی کمتر می‌شوند، استفاده از تاکسی اینترنتی کار را راحت می‌کند.

اتوبوس‌های درون‌شهری

شبکه اتوبوسرانی زنجان بیشتر برای اتصال شهرک‌های مسکونی اطراف (مثل شهرک کارمندان، انصاریه و گلشهر) به مرکز شهر طراحی شده است. پایانه اصلی اتوبوس‌ها در خیابان‌های اطراف سبزه میدان و میدان ارتش قرار دارد. سرعت حرکت اتوبوس‌ها کمتر از تاکسی است اما هزینه آن بسیار ارزان تمام می‌شود. برای پرداخت کرایه در اتوبوس‌ها باید «زنجان کارت» تهیه کنید. باجه‌های شارژ و فروش کارت در ایستگاه‌های مرکزی مثل سبزه میدان وجود دارد.

برنامه پیشنهادی سفر به زنجان 

این برنامه سه روزه را طوری تنظیم کرده‌ایم تا بتواند از جاذبه‌های شهری، تاریخی و طبیعی زنجان بازدید کنید.

این برنامه فشردگی زیادی ندارد. روز اول به گشت‌وگذار داخل شهر و بازار اختصاص دارد که همه جاذبه‌ها نزدیک هم هستند. روز دوم باید حدود ۴۰ کیلومتر از شهر خارج شوید تا گنبد سلطانیه را ببینید. روز سوم طولانی‌ترین مسیر را دارید و باید صبح زود برای دیدن غار کتله‌خور حرکت کنید.

سخن پایانی

خلاصه تمام حرف‌هایی که زدیم این است که زنجان بهترین شهر برای سفر اقتصادی، کوتاه‌مدت (۲ تا ۳ روزه) و فرار از گرمای تابستان است. اینجا خبری از هتل‌های خیلی لوکس ۵ ستاره یا مراکز تفریحی مدرن و عجیب نیست، اما تا دلتان بخواهد تاریخ، هوای خنک و غذای خوب دارد.

اگر ماشین شخصی دارید، راحت‌ترین سفر را خواهید داشت چون دسترسی به جاذبه‌های بیرون شهر مثل غار کتله‌خور و گنبد سلطانیه برایتان آسان می‌شود. اگر هم ماشین ندارید، قطار گزینه امن و ارزانی است. در کل، زنجان شهری آرام است که اگر طبق برنامه (بهار و تابستان) به آن سفر کنید و حواستان به خرید جنس اصل در بازار باشد، حتماً به شما خوش می‌گذرد و با دست پر برمی‌گردید.

سوالات متداول

معروف‌ترین غذای زنجان چیست و کجا بخوریم؟

غذای امضای این شهر «جغوربغور» است که از ترکیب جگر سفید و سیاه گوسفند با پیاز و ادویه درست می‌شود. این غذا چرب و سنگین است و مردم زنجان معمولاً آن را برای صبحانه یا ناهار می‌خورند. بهترین جا برای امتحان کردن آن، رستوران‌های سنتی داخل بازار یا دیزی‌سراهای قدیمی مرکز شهر است.

برای خرید چاقوی اصل زنجان به چه نکاتی توجه کنیم؟

برای خرید فقط به راسته چاقوسازان در بازار قدیمی بروید. دقت کنید که چاقوی زنجان دو نوع دارد؛ یکی دکوری که تیغه آن تیز نمی‌شود و دیگری کاربردی که از فولاد یا استیل ساخته شده است. چاقوی فولادی اصل، تیزتر است اما اگر خیس بماند زنگ می‌زند. حتماً موقع خرید از فروشنده بپرسید که تیغه چاقو از چه جنسی است و اگر با هواپیما یا قطار سفر می‌کنید، چاقو را حتماً در چمدان و بخش بار بگذارید چون اجازه ورود به کابین را نمی‌دهند.

وضعیت حمل‌ونقل عمومی در زنجان چطور است؟ مترو دارد؟

خیر، زنجان مترو ندارد. شهر بافت فشرده‌ای دارد و شما با استفاده از تاکسی‌های خطی زرد رنگ و تاکسی‌های اینترنتی (مثل اسنپ) به راحتی و با هزینه کم می‌توانید همه جا بروید. برای بازدید از مرکز شهر و بازار، بهترین کار پیاده‌روی است چون پیدا کردن جای پارک ماشین سخت است.

بازدید از گنبد سلطانیه چقدر از وقت ما را می‌گیرد؟

گنبد سلطانیه در داخل شهر زنجان نیست و حدود ۴۰ کیلومتر (نیم ساعت رانندگی) با شهر فاصله دارد. شما باید حدود ۱ ساعت برای مسیر رفت و برگشت و حداقل ۱ تا ۲ ساعت برای بازدید از خود بنا زمان بگذارید. پس عملاً باید یک نیمروز (مثلاً صبح تا ظهر) را برای این جاذبه خالی کنید.