راهنمای سفر به ایرانشهر

ایرانشهر یکی از شگفت‌انگیزترین و کمتر شناخته‌شده‌ترین مقاصد گردشگری جنوب شرق ایران است که در استان سیستان و بلوچستان قرار دارد. این شهر با وجود اقلیم گرم و بیابانی، طبیعتی متفاوت و حیرت‌انگیز دارد. در واقع شهر زیبای ایرانشهر علاوه بر جاذبه‌های تاریخی مانند قلعه بمپور و دژ ناصری، جاذبه‌های طبیعی زیبایی مانند آبشار اسفند (آبشار پورا)، رودخانه بمپور، چشمه آب‌گرم هودیان و رودخانه دامن را در خود جای داده است.

فرهنگ غنی بلوچ در کنار صنایع دستی اصیل، موسیقی محلی و مهمان‌نوازی مردم، تجربه سفر به ایرانشهر را برایتان به یک سفر متفاوت تبدیل می‌کند. همچنین باید بدانید که آب‌وهوای ایرانشهر در تابستان بسیار گرم و در زمستان معتدل است، بنابراین بهترین زمان سفر به ایرانشهر فصل پاییز، زمستان و بهار محسوب می‌شود. 

در این راهنمای سفر به ایرانشهر، اطلاعات کاملی درباره موقعیت شهر، جاذبه‌های گردشگری، روش‌های سفر، مراکز خرید، اقامت، غذاهای محلی، رستوران، سوغات، روش سفر ارائه می‌دهیم و در نهایت یک برنامه پیشنهادی سفر به شما می‌دهیم تا بتوانید یک سفر اصولی را برنامه‌ریزی کنید.

معرفی ایرانشهر

ایرانشهر یکی از شهرهای مهم استان سیستان و بلوچستان و مرکز شهرستان ایرانشهر است که در جنوب شرق ایران قرار دارد. این شهر از سه بخش مرکزی، بزمان و دامن تشکیل شده است و یکی از مراکز جمعیتی و اقتصادی مهم منطقه به شمار می‌آید. ایرانشهر شهری با حال‌وهوای گرمسیری، فرهنگ بلوچ و ترکیبی از زندگی شهری و روستایی است که عشایر و روستاهای اطراف آن نقش مهمی در هویت فرهنگی منطقه دارند.

آب‌وهوای ایرانشهر گرم و خشک (در برخی دوره‌ها شرجی) است و حتی بادهای موسمی هم بر اقلیم آن تاثیر می‌گذارند. البته وجود رودخانه‌ها، چشمه‌های آب‌گرم و آبشارهای دائمی باعث شکل‌گیری طبیعتی سرسبز در اطراف شهر شده است.

در سفر به ایرانشهر می‌توانید از جاذبه‌هایی مانند قلعه ناصری، قلعه بمپور، آبشار اسفند، رودخانه بمپور، رودخانه دامن، چشمه آب‌گرم هودیان و بازار روز ایرانشهر دیدن کنید.

موقعیت جغرافیایی ایرانشهر

شهر ایرانشهر در جنوب استان سیستان و بلوچستان و در منطقه‌ای بین کوهستان و دشت‌های گرمسیری قرار دارد. این شهر از شمال به خاش و زاهدان، از شمال شرق به ایرندگان، از شرق به سراوان و بابلی، از جنوب شرق به راسک و پیشین، از جنوب به چابهار، از جنوب غربی به نیکشهر و قصرقند، از غرب به بم و بمپور و از شمال غربی به شهرستان دلگان محدود می‌شود. همچنین قرارگیری ایرانشهر در مسیر ارتباطی مرکز استان با سواحل مکران و بندر چابهار، این شهر را به یکی از گره‌های مهم ارتباطی و تجاری جنوب شرق کشور تبدیل کرده است.

جاهای دیدنی ایرانشهر

ایرانشهر با ترکیبی از آثار تاریخی کهن، پدیده‌های طبیعی منحصربه‌فرد و جاذبه‌های بومی، یکی از جذاب‌ترین مقاصد گردشگری جنوب شرق ایران به شمار می‌آید. در جدول زیر، مهم‌ترین جاهای دیدنی ایرانشهر را مشاهده می‌کنید.

قلعه بمپور (ارگ کلات)

قلعه‌ای تاریخی و مرموز در فاصله ۲۲ کیلومتری ایرانشهر و نزدیکی شهرستان بمپور خودنمایی می‌کند. مردم بومی این منطقه به آن «کلات» می‌گویند و آن را بزرگ‌ترین بنای خشت و گلی سیستان و بلوچستان می‌دانند. قدمت دقیق این قلعه مشخص نیست، اما قدیمی‌ترین اشیای کشف‌شده در اطراف آن به ۲۷۰۰ سال قبل از میلاد مسیح بازمی‌گردد.

قلعه ایرانشهر (دژ ناصری)

در دوران قاجاریه و به پیشنهاد حاکم وقت سیستان و بلوچستان، قلعه‌ای در ایرانشهر ساخته شد تا جایگزین قلعه بمپور شود. ازآنجایی‌که این بنا در زمان ناصرالدین‌شاه احداث شد، اسم دژ ناصری را برای آن انتخاب کرده‌اند. این قلعه را پس از مرمت‌های انجام‌شده، به موزه تبدیل کردند تا گردشگران بتوانند از آن بازدید کنند.

گورستان اسپیدژ

سال ۱۳۸۱ بود که گورستان اسپیدژ در شمال‌غربی ایرانشهر کشف شد و از آن زمان تا به امروز، کاوش‌های باستان‌شناسی در آن ادامه دارد. قدیمی‌ترین آثار به‌جامانده در این گورستان به هزاره سوم پیش از میلاد بازمی‌گردد که نشان از اهمیت تاریخی این منطقه دارد. همچنین در دو کیلومتری این گورستان، بقایای یک منطقه شهری و مسکونی تاریخی هم پیدا شده است.

بازار روز ایرانشهر

اگر عاشق خرید از بازارهای محلی هستید، بازار روز ایرانشهر گزینه‌ای عالی به شمار می‌آید. اجناس این بازار قیمت‌های بسیار مناسبی دارند و در آن خبری از محصولات لوکس و گران نیست. یکی از اصلی‌ترین کالاهایی که می‌توانید از این بازار تهیه کنید، پارچه‌های باکیفیت و خوش‌قیمت است. البته برای خرید سوغاتی‌های این شهر هم می‌توانید روی بازار روز حساب ویژه‌ای باز کنید. 

گلفشان آب باد کاشی

گلفشان‌ها یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های طبیعی سیستان و بلوچستان هستند و گلفشان آب باد کاشی در نزدیکی ایرانشهر نمونه‌ای از این پدیده نادر زمین‌شناسی است. در این پدیده، گل و لای سردی از اعماق زمین به بیرون پرتاب می‌شود و روی زمین جریان پیدا می‌کند.

غار ملا سلیمان (غار هو سلیمان)

در منطقه لاشار و نزدیکی روستای کوپچ، غاری تاریخی به نام غار ملا سلیمان قرار دارد که از جاهای دیدنی ایرانشهر به‌حساب می‌آید. این غار در نزدیکی دهانه‌های رود کوپچ واقع شده است، به همین دلیل، بازدید از آن با تماشای طبیعت زیبای منطقه همراه است.

آبشار اسفند

شاید تصور کنید در منطقه خشک سیستان و بلوچستان خبری از آبشار نیست، اما آبشار اسفند خلاف این تصور شما را ثابت می‌کند. این آبشار دائمی و پرآب از کوه‌های نیکشهر سرچشمه می‌گیرد و پس از طی مسیری ۸۰ کیلومتری، در نزدیکی روستای اسفند از صخره‌ای به ارتفاع ۱۰ متر سرازیر می‌شود.

رودخانه بمپور

رودخانه بمپور با ۱۷۵ متر طول، یکی دیگر از جاذبه‌های طبیعی ایرانشهر است که در شهر بمپور جریان دارد و در نهایت به جازموریان می‌ریزد. شاخه‌های اصلی این رودخانه، کارواندر، ایرندگان و دامن هستند. وجود این رودخانه، طبیعت زیبا و متفاوتی را در منطقه خلق کرده است. 

چشمه‌های آب‌گرم بزمان

در منطقه بزمان از توابع ایرانشهر، مجموعه‌ای از چشمه‌های آب‌گرم وجود دارد که هر ساله گردشگران زیادی را به این منطقه می‌کشاند. برای رسیدن به این منطقه، باید ۱۰۳ کیلومتر از ایرانشهر به سمت شمال‌غربی حرکت کنید. در بزمان حدود ۱۶ دهنه چشمه آب‌گرم وجود دارد که دو چشمه بزمان و مکسان از شهرت بیشتری برخوردارند.

رودخانه دامن

رودخانه دامن در ۲۵ کیلومتری شمال ایرانشهر و در کنار جاده ترانزیتی چابهار به زاهدان قرار گرفته است. این رودخانه که در تمام فصول سال پرآب است، یکی از مهم‌ترین منابع آب برای مردم منطقه به‌حساب می‌آید. چشم‌انداز کوه‌های سر به فلک کشیده و درختان بلند نخل در کنار این رودخانه، مناظر چشم‌نوازی را خلق کرده است.

بازار و مراکز خرید ایرانشهر

هنگام سفر به ایرانشهر می‌توانید هم از بازارهای سنتی و هم از مراکز خرید مدرن بازدید کنید. در جدول مهم‌ترین بازارها و مراکز خرید این شهر را معرفی کرده‌ایم:

اگر قصد خرید سوغات محلی و پارچه‌های سنتی بلوچی دارید، بازار روز ایرانشهر بهترین گزینه به شمار می‌آید، زیرا تنوع صنایع دستی و لباس‌های محلی در این بازار بسیار زیاد است و قیمت‌ها هم اقتصادی‌تر هستند. برای خرید پوشاک مدرن، کیف و کفش و کالاهای مصرفی، مجتمع تجاری ستاره جنوب و مرکز خرید الماس انتخاب‌های مناسب‌تری هستند و امکانات بهتری مانند فضای سرپوشیده و فروشگاه‌های متنوع دارند.

همچنین اگر دنبال کالاهای وارداتی و اجناس متنوع با قیمت مناسب هستید، بازار کویتی‌ها را در برنامه خود قرار دهید.

غذا و رستوران‌های معروف ایرانشهر

تجربه غذاهای محلی یکی از جذاب‌ترین بخش‌های سفر به ایرانشهر است. ازآنجایی‌که غذاهای این شهر تاثیرگرفته از آشپزی شبه‌قاره هند هستند، اغلب طعم‌های تند، معطر و خاص دارند. در ادامه، ابتدا غذاهای معروف و سپس بهترین رستوران‌های شهر معرفی شده‌اند.

غذاهای معروف ایرانشهر

در جدول زیر می‌توانید محبوب‌ترین غذاهای شهر ایرانشهر را به همراه ترکیبات و طعم آن‌ها مشاهده کنید:

اگر عاشق غذاهای تند و پرادویه هستید، پلو بریانی، کراهی و ماهی آبه گزینه‌های ایده‌آلی هستند. برای کسانی که طعم‌های ملایم‌تر را ترجیح می‌دهند، بت ماش، بت بنکلینک و کدو پلو سیستانی انتخاب‌های مناسبی هستند و می‌توانند وعده‌ای سبک و خوش‌عطر باشند. همچنین اگر به دنبال غذای مجلسی و خوش‌عطر هستید، پلو زعفرانی یکی از بهترین انتخاب‌های ممکن است.

رستوران‌های معروف ایرانشهر

درصورتی‌که می‌خواهید زمان بیشتری را برای بازدید از شهر و جاذبه‌‌های آن اختصاص دهید، رستوران‌های باکیفیت شهر را برای صرف وعده‌های غذایی انتخاب کنید. 

برای تجربه غذاهای سنتی و محلی بلوچ، رستوران گل سرخ و رستوران ناب گزینه‌های مناسبی هستند، اما اگر به دنبال رستورانی با منوی متنوع و عمومی هستید، رستوران ولنجک انتخاب خوبی برای خانواده‌ها و گروه‌های گردشگری است. همچنین برای وعده‌های سریع، فست‌فود یا دورهمی دوستانه، پیتزا پاندورا و کافه‌رستوران پیچک محیطی مناسب و منوی متنوع‌تری دارند.

هتل‌های ایرانشهر

در حال حاضر گزینه‌های اقامتی ایرانشهر محدود هستند و فقط یک هتل دارد. هتل قصر ایرانشهر یک هتل دو ستاره است که در سال ۱۳۸۶ افتتاح شد و دارای ۲۶ اتاق در قالب واحدهای یک، دو و سه تخته است. این هتل در تقاطع خیابان طالقانی و آزادی جنوبی قرار دارد و به مرکز شهر دسترسی مناسبی دارد. اگر به دنبال اقامت اقتصادی و دسترسی راحت به مراکز شهری هستید، این هتل گزینه‌ای مناسب برای شما است.

سوغاتی‌های ایرانشهر

ایرانشهر یکی از مهم‌ترین مراکز صنایع دستی و خوراکی‌های سنتی در جنوب شرق ایران است. در جدول زیر می‌توانید مهم‌ترین سوغات این شهر را مشاهده می‌کنید.

اگر به دنبال سوغات خاص و هنری هستید، سوزن‌دوزی بلوچی و پریوار دوزی بهترین انتخاب‌ها هستند و ارزش فرهنگی بالایی دارند. برای سوغات خوراکی، خرمای ربی و لندو گزینه‌هایی سبک و ماندگار هستند و برای هدیه هم گزینه‌ای عالی به شمار می‌آیند. همچنین اگر به صنایع دستی تاریخی علاقه دارید، سفال کلپورگان یکی از اصیل‌ترین هنرهای ایران است.

بهترین راه برای سفر به ایرانشهر

ایرانشهر از طریق هواپیما، اتوبوس، قطار (به‌صورت ترکیبی) و خودرو شخصی قابل دسترسی است. انتخاب روش سفر به بودجه، زمان و سبک سفر شما بستگی دارد.

سفر به ایرانشهر با هواپیما

سریع‌ترین و راحت‌ترین روش سفر به ایرانشهر، پرواز هوایی است. پروازهای داخلی از تهران، زاهدان و برخی شهرهای بزرگ به فرودگاه ایرانشهر انجام می‌شوند، بنابراین شما می‌توانید با رزرو به‌موقع بلیط هواپیما ایرانشهر، زمان سفر را به حدود ۱.۵ تا ۲ ساعت کاهش دهید. هزینه تقریبی سفر هوایی بستگی به فصل، نوع ایرلاین و مبدا تعیین می‌شود. برای مثال، هزینه بلیط هواپیما تهران ایرانشهر، حدود ۷ الی ۱۰ میلیون تومان است. 

سفر به ایرانشهر با اتوبوس

سفر با اتوبوس یکی از اقتصادی‌ترین روش‌های سفر به ایرانشهر است، اما باید بدانید که این روش هم چالش‌های خاص خود را دارد. برای مثال، شما در سفر با اتوبوس توقف زیادی ندارید و باید تمام مسیر را بدون استراحت و یا بازدید از شهرهای مسیر طی کنید. هزینه بلیط اتوبوس ایرانشهر تحت‌تاثیر مسافت، نوع اتوبوس و زمان سفرتان قرار می‌گیرد. برای مثال، در حال حاضر بلیط اتوبوس تهران ایرانشهر حدود یک میلیون و 460 هزار تومان است، در حالی که این هزینه برای مسیر شیراز ایرانشهر حدود ۷۶۸ هزار تومان است.

سفر به ایرانشهر با ماشین شخصی

سفر با خودرو شخصی امکان توقف در شهرها و جاذبه‌های بین راه را برایتان فراهم می‌کند. البته باید بدانید که هرچه مسافت دورتر باشد، نیاز شما به توقف بین راه و صرف وعده‌های غذایی بیشتر می‌شود. در واقع مسافت ارتباط مستقیمی با میزان هزینه‌ها دارد، یعنی هرچه سافت و تعداد نفرات بیشتر باشد، هزینه سفر بالاتر می‌رود. 

سفر به ایرانشهر با قطار (ترکیبی)

ایرانشهر ایستگاه قطار ندارد و نزدیک‌ترین ایستگاه در زاهدان است. شما می‌توانید با قطار از تهران یا کرمان به زاهدان بروید و سپس با اتوبوس یا تاکسی به ایرانشهر سفر کنید. هزینه بلیط قطار زاهدان هم بستگی به زمان سفر، نوع قطار و فاصله شما دارد. برای مثال، در حال حاضر قیمت بلیط قطار تهران زاهدان ۱,۰۵۰,۰۰۰ الی ۲,۲۳۰,۰۰۰ تومان است.  

فاصله ایرانشهر از شهرهای پرتردد

برای کسانی که قصد سفر زمینی به ایرانشهر را دارند، دانستن فاصله و زمان رانندگی اهمیت زیادی دارد. در جدول زیر فاصله برخی از شهرهای مهم ایران تا ایرانشهر را مشاهده می‌کنید.

شهرهای نزدیک به ایرانشهر

موقعیت جغرافیایی ایرانشهر باعث شده است که شما بتوانید در کنار این شهر، از چند شهر دیگر هم بازدید کنید. چابهار یکی از نزدیک‌ترین و مهم‌ترین شهرهای اطراف ایرانشهر است که حدود ۳۰۰ کیلومتر با آن فاصله دارد. چابهار به‌عنوان تنها بندر اقیانوسی ایران، با ارائه سواحل زیبا و بازارهای محلی جذاب، سفر شما را به‌یادماندنی‌تر می‌کند.

زاهدان هم در فاصله حدود ۳۰۰ کیلومتری قرار دارد و به‌عنوان مرکز استان، امکانات شهری، بازارها و دسترسی ریلی را برایتان فراهم می‌کند. اگر قصد سفر با قطار دارید، زاهدان نزدیک‌ترین گزینه به ایرانشهر است.

از دیگر شهرهای نزدیک می‌توان به سراوان در شرق استان و در فاصله ۳۶۱ کیلومتری اشاره کرد که به‌خاطر صنایع دستی مانند سفال کلپورگان شهرت زیادی دارد. همچنین نیک‌شهر و دلگان در جنوب و غرب ایرانشهر قرار دارند که برای علاقه‌مندان به طبیعت بکر و روستاهای سنتی گزینه‌های جذابی هستند.

بهترین زمان (فصل) سفر به ایرانشهر

ایرانشهر اقلیم گرم و خشکی دارد، بنابراین انتخاب فصل مناسب تاثیر زیادی در کیفیت سفر شما دارد. در ادامه وضعیت هر چهار فصل سال را بررسی می‌کنیم تا با اطلاعات کاملی زمان سفر را انتخاب کنید. 

سفر به ایرانشهر در بهار

در ماه‌های فروردین و اردیبهشت، هوای ایرانشهر نسبتا معتدل و قابل‌تحمل است و طبیعت منطقه سرسبزتر می‌شود. این بازه زمانی برای بازدید از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی مناسب است، اما از اواخر اردیبهشت گرما افزایش پیدا می‌کند.

سفر به ایرانشهر در تابستان

تابستان گرم‌ترین فصل ایرانشهر است و دمای هوا گاهی به بیش از ۵۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد. این فصل برای گشت‌وگذار شهری و طبیعت‌گردی مناسب نیست و تنها مزیت آن خلوت بودن شهر و کاهش هزینه‌های سفر است. اگر با گرمای زیاد هوا مشکلی ندارید و یا به گرمای جنوب کشور عادت دارید، می‌توانید در این فصل هم به ایرانشهر سفر کنید. 

سفر به ایرانشهر در پاییز

پاییز یکی از بهترین زمان‌ها برای سفر به ایرانشهر است. در واقع از مهرماه به بعد دمای هوا کاهش پیدا می‌کند و شرایط برای پیاده‌روی و بازدید از دیدنی‌ها بسیار مناسب می‌شود. از میان ماه‌های مختلف پاییز، آبان‌ماه بهترین زمان‌ها برای سفر به‌حساب می‌آید. البته استقبال بیشتر گردشگران باعث شلوغ شدن شهر و حتی افزایش هزینه‌ها می‌شود. 

سفر به ایرانشهر در زمستان

هوای ایرانشهر در فصل زمستان‌ معتدل است و هوای شب‌های آن خنک‌تر می‌شود. این فصل هم برای سفر بسیار مناسب است و بسیاری از گردشگران زمستان و اوایل بهار را بهترین زمان سفر به این منطقه می‌دانند. در این فصل هم به دلیل استقبال گردشگران، باید انتظار شلوغی و افزایش هزینه را داشته باشید. 

حمل‌ونقل در ایرانشهر

ازآنجایی‌که ایرانشهر هم به‌مانند سایر شهرهای کوچک ایران مترو ندارد، حمل‌ونقل درون‌شهری آن بر پایه تاکسی و اتوبوس انجام می‌شود. با توجه به گستردگی شهر و گرمای هوا، انتخاب روش مناسب جابه‌جایی اهمیت زیادی دارد. در ادامه مهم‌ترین روش‌های حمل‌ونقل در ایرانشهر را معرفی می‌کنیم. 

تاکسی‌های اینترنتی

اسنپ در ایرانشهر فعال است و راحت‌ترین گزینه برای گردشگران به‌حساب می‌آید. این روش برای مسافران، (مخصوصا در گرمای شدید منطقه)، بهترین و سریع‌ترین انتخاب است. همچنین استفاده از اسنپ آرامش خاطری بیشتری به همراه دارد و برای کسانی که با شهر آشنایی ندارند، بهترین گزینه است. 

تاکسی‌های خطی و گردشی

تاکسی‌های خطی هم یکی دیگر از روش‌های جابه‌جایی اقتصادی در شهر هستند. معمولا این تاکسی‌ها در مسیرهای اصلی مانند خیابان امام خمینی، بلوار بلوچ، میدان سرباز، میدان قدس و بلوار ولایت فعالیت دارند.

اتوبوس‌های درون‌شهری

سیستم اتوبوس‌رانی ایرانشهر توسط شهرداری اداره می‌شود و بخش زیادی از محله‌های اصلی شهر را پوشش می‌دهد. این روش جابه‌جایی نسبت با تاکسی‌های درون شهری هزینه کمتری دارند. 

برنامه پیشنهادی سفر به ایرانشهر 

برای اینکه سردرگم نشوید و زمانتان هدر نرود، یک برنامه ۳ روزه برایتان طراحی کرده‌ایم:

سوالات متداول 

جاهای دیدنی معروف ایرانشهر کجاست؟

از مهم‌ترین جاذبه‌های ایرانشهر می‌توان به قلعه بمپور، قلعه ایرانشهر (دژ ناصری)، گورستان اسپیدژ، گلفشان آب باد، رودخانه بمپور، رودخانه دامن، آبشار اسفند و چشمه‌های آب‌گرم بزمان اشاره کرد.

در ایرانشهر کجا اقامت کنیم؟

مهم‌ترین اقامتگاه شهر هتل قصر ایرانشهر (۲ ستاره) است.

سوغات ایرانشهر چیست؟

سوزن‌دوزی بلوچی، خرمای ربی، ادویه آچار، شیرینی لندو، سفال کلپورگان و پریوار دوزی از معروف‌ترین سوغاتی‌های ایرانشهر هستند.

بهترین راه دسترسی به ایرانشهر کدام است؟

سفر هوایی سریع‌ترین روش است. همچنین می‌توانید با خودرو شخصی یا اتوبوس به ایرانشهر سفر کنید. 

آیا می‌توان با قطار به ایرانشهر رفت؟

این شهر ایستگاه قطار ندارد و برای سفر ریلی باید به زاهدان بروید و سپس با اتوبوس یا تاکسی به ایرانشهر برسید.